20 października 1939 roku w Kórniku doszło do jednej z najtragiczniejszych zbrodni w historii miasta. Niemieccy okupanci rozstrzelali pod ścianą ratusza 14 mieszkańców Kórnika i okolic.
Wśród ofiar znaleźli się przedstawiciele lokalnych władz, działacze społeczni, kupcy, rolnicy i urzędnicy. Tego samego dnia zginął również były burmistrz Kórnika Teofil Wolniewicz, zamordowany na miejscowym cmentarzu.
Aresztowania i egzekucja pod ratuszem
Po rozpoczęciu niemieckiej okupacji jesienią 1939 roku mieszkańcy Kórnika i okolic znaleźli się wśród Polaków represjonowanych przez okupacyjne władze. Niemcy aresztowali osoby związane z lokalną administracją, działalnością społeczną i życiem gospodarczym regionu.
14 mieszkańców doprowadzono pod ścianę kórnickiego ratusza. Egzekucja odbyła się 20 października 1939 roku około godziny 8.00. Rozstrzelania dokonali niemieccy funkcjonariusze formacji Einsatzgruppe, zaangażowanej w represje i mordowanie polskiej ludności na terenach okupowanych.
Zamordowani nie byli przypadkowymi ofiarami działań wojennych. Wśród nich znajdowali się ludzie pełniący ważne funkcje w lokalnej społeczności, w tym urzędnicy, sołtysi i przedstawiciele organizacji społecznych.
Po egzekucji ciała ofiar przewieziono wozem konnym na kórnicki cmentarz, gdzie zostały pochowane.
Kim byli zamordowani mieszkańcy Kórnika i okolic?
Wśród 14 osób rozstrzelanych pod ratuszem znaleźli się:
- Jan Lempka – czeladnik szewski, sekretarz kórnickiego Stronnictwa Narodowego.
- Ksawery Lehmann – drogerzysta, prezes kórnickiego Stronnictwa Narodowego.
- Alfons Ellmann – kierownik tartaku Fundacji Kórnickiej w Gądkach, wiceprezes kórnickiego koła Powstańców Wielkopolskich.
- Kazimierz Finke – rzeźnik i właściciel sklepu w Kórniku.
- Antoni Pacyński – dyrektor Fundacji Kórnickiej.
- Franciszek Narożny – sekretarz gminy Kórnik.
- Jan Gmytrasiewicz – główny księgowy Fundacji Kórnickiej.
- Ignacy Nowak – sołtys Borówca.
- Seweryn Rozmiarek – sołtys Czołowa.
- Franciszek Dłubała – sołtys Daszewic.
- Jan Niemczal – rolnik z Daszewic.
- Andrzej Nędza – rolnik z Borówca.
- Józef Stern – właściciel restauracji i hotelu przy ulicy Poznańskiej w Kórniku.
- Wojciech Niemier – drogerzysta z Kórnika.
Wśród ofiar związanych z wydarzeniami tego dnia był również Teofil Wolniewicz, burmistrz Kórnika w latach 1925–1937. Został zamordowany na kórnickim cmentarzu, a nie podczas egzekucji pod ratuszem.
Teofil Wolniewicz – były burmistrz Kórnika
Teofil Wolniewicz kierował Kórnikiem w latach 1925–1937. Jego śmierć była częścią represji wymierzonych w przedstawicieli lokalnych elit i osoby odgrywające istotną rolę w życiu publicznym.
Zbrodnia z października 1939 roku dotknęła nie tylko sam Kórnik, ale również okoliczne miejscowości. Wśród zamordowanych byli mieszkańcy Borówca, Czołowa, Daszewic i Gądek. Ich śmierć oznaczała stratę dla rodzin oraz społeczności, w których wcześniej działali zawodowo i społecznie.
Tablica upamiętniająca ofiary egzekucji
Pamięć o zamordowanych mieszkańcach upamiętnia tablica znajdująca się przy kórnickim ratuszu. Została odsłonięta 20 października 1945 roku, w szóstą rocznicę zbrodni.
